|
5330 |
CULTUURONDERNEMINGEN. 615 |
|
5331 |
VERDEELING VAN HET AANDEELENBEZIT EN KOERSEN. |
|
5332 |
Ned. Ind. Europa Ned. Ind. Europa |
|
5333 |
Per- Aan- Per- Aan- Aan- Certi- Per- Aan- Per- Aan- Aan- Certi- |
|
5334 |
so- dee- so- dee- deelen ficaten SO- dee- so- dee- deelen ficaten |
|
5335 |
nen len nen len H.K.L.K. H.K.L.K. nen len nen len H.K.L.K.H.K.L.K. |
|
5336 |
1896 1409* 4.374 ? 7.626 177 155 177@ 1558 1902 608 43852 955 76143 180 165 176 172 |
|
5337 |
1897 1416* 4.435} ? 7.5643 161 151 1618 1518 1903 631 43982 71 76012 180 1682 179 176₺ |
|
5338 |
1898 1414* 4.297 ? 7.703 163 154 1638 1518 1904 642 4484₺ 972 75152 172ª 160 170 1623 |
|
5339 |
1899 1440* 4.137} ? 7.8623 172} 163 172₴ 1698 1905 608 4519 1008 7481 182 167 1818 170 |
|
5340 |
1900 576 4.289} 960 7.710₺ 180 172} 178} 1728 1906 611 4446 1008 7554 190 177 190₴ 183 |
|
5341 |
1901 599 4.539 917 7.461 181 172 - 180 1907 1793* 12000* ? ? 196 180 197§ 181 |
|
5342 |
*) Totaal aantal in Ned .- Indië en Europa. |
|
5343 |
Uit Verslag 1906. Het afgeloopen 79ste boekjaar is in vele opzichten |
|
5344 |
zeer bijzonder geweest. Terwijl toch het nieuwe octrooi, aanvangende met den |
|
5345 |
eersten dag van dat boekjaar, het arbeidsveld voor de Javasche Bank eenigszins |
|
5346 |
heeft uitgebreid, hebben verschillende omstandigheden medegewerkt, om de uit- |
|
5347 |
komst van het bedrijf der Bank buitengewoon voordeelig te maken, verre boven |
|
5348 |
de verwachting, welke op grond der resultaten van vorige jaren redelijkerwijze |
|
5349 |
te maken was. De uitzettingen hebben een ongekende hoogte bereikt; in verband |
|
5350 |
daarmede heeft de bankbiljetten-uitgifte de hoogste cijfers van vroeger verre |
|
5351 |
overtroffen; de rentestand werd in het tweede semester belangrijk hooger, zoodat |
|
5352 |
vele factoren samenwerkten, om ook de winst hooger dan ooit te voren te maken. |
|
5353 |
Daarbij bleef de Bank voor verliezen geheel gevrijwaard, indien men de daling in |
|
5354 |
de waarde van haar effectenbezit buiten beschouwing laat. Bij de plaats gehad |
|
5355 |
hebbende stijgingen der rente in Europa, werden de oogen gericht op banken, die |
|
5356 |
nog niet zoo hooge rente berekenden. Onder deze behoorde de Javasche Bank tot |
|
5357 |
October 1906. Men zocht uit Amsterdam beleeningsposten over te brengen naar |
|
5358 |
Batavia; de beleeners in Indië vonden geen aanleiding meer hun beleeningen door |
|
5359 |
betaling in Amsterdam af te dekken; ook op andere wijze kwam geen geld meer |
|
5360 |
voor nieuwe behoeften uit Europa. Daarbij kwam, dat de suikerprijzen voor mus- |
|
5361 |
covados terugliepen op f 6 en iets daaronder, waardoor opkoopers van suiker te- |
|
5362 |
gen hoogere prijzen, vooral Chineezen, niet tot verkoopen en afwikkeling van be- |
|
5363 |
leening wilden overgaan. De lage beleeningsrente bij de Javasche Bank, 52 pct. |
|
5364 |
op certificaten N. W. S., pandbrieven en obligatiën, en 4 pct. op andere effecten, |
|
5365 |
maakte aankoop en beleening van effecten bij de Bank aantrekkelijk; het publiek |
|
5366 |
bleef niet in gebreke uit te rekenen, welk voordeel te verkrijgen was vooral van |
|
5367 |
beleening van hooge-dividenden-betalende aandeelen, waardoor het te verkrijgen |
|
5368 |
rendement de te betalen rente overtrof. Zoo namen ook de beleeningen van par- |
|
5369 |
ticulieren, ondernomen om die rentewinsten te maken. voortdurend toe. |
|
5370 |
Deze beleeningen dreigden evenwel in een spelletje te ontaarden. Perso- |
|
5371 |
nen nagenoeg zonder financieelen weerstand, ja zelfs die met geleend sur- |
|
5372 |
plus werkten of hun laatste spaargelden daarvoor moesten wagen, koch- |
|
5373 |
ten boven hun kracht effecten, die aan een aanmerkelijke koersdaling konden |
|
5374 |
bloot staan, om ze te beleenen bij de Javasche Bank. De sterk oplevende specu- |
|
5375 |
latie in mijnbouwpapier was daaraan ook niet vreemd, al beleende de Javasche |
|
5376 |
Bank uit principe geen mijnwaarden; andere fondsen werden dan bij haar ge- |
|
5377 |
bracht om de middelen voor het koopen van mijnwaarden te vinden. Toen deze |
|
5378 |
beleeningen een minder gewenschten omvang dreigden aan te nemen, en een klas- |
|
5379 |
se van beleeners aanklopte bij de Bank, die zich met zulke zaken nimmer hadden |
|
5380 |
moeten inlaten, heeft de Javasche Bank de marge op beleende effecten verhoogd, |
|
5381 |
en zelfs te kennen gegeven, dat zij zich voorbehield beleening te weigeren van pos- |
|
5382 |
ten die haar niet zouden aanstaan. Met de inmiddels, voornamelijk om de andere |
|
5383 |
gemelde redenen, verhoogde rente is aan deze categorie van beleeningen aldus paal |
|
5384 |
en perk gesteld vóór dat zij een tegenover de reëele handelsvoorschotten minder |
|
5385 |
gewenschten omvang hadden verkregen. Intusschen was het ook een opmerkelijk |
|
5386 |
feit, dat gedurende den geheelen loop van het jaar een voortdurende afvloeiïng |
|
5387 |
van metaal plaats vond. De verlevendiging van de industrie ook in onze koloniën, |
|
5388 |
vorderde aanmerkelijk meer geld voor betaling van loonen; de veldtochten in |
|
5389 |
Celebes en Bali eischten contant geld, en na de pacificatie in die streken had- |
|
5390 |
den de Chineesche handelaren voor opkoopen van producten opnieuw contant geld |
|
5391 |
noodig; de muntzuivering in de Westerafdeeling van Borneo verorberde ook een |
|
5392 |
deel, terwijl dde toevloeiing uit andere landen, hetzij in Nederlandsch zilver, hetzij |
|
5393 |
in vreemd goud, door de algemeene wereldtoestanden traag ging. Aldus werkten |
|
5394 |
verschillende omstandigheden, ten deele met elkaar werband houdende, ten deele |
|
5395 |
onafhankelijk van elkander, mede, om zoowel in ongekende mate de eischen ke |
|
5396 |
doen toenemen, welke aan de kredietverleening wan de Javasche Bank werden ge- |
|
5397 |
steld, als om haar metaalvoorraad tegelijkertijd te doen afnemen. Ware in die |
